Алмазын гоо үзэсгэлэн ба эдэлгээ нь түүний атомын бүтцээс шууд хамаарна. Доорх хүснэгтэд эрдэмтэд, лабораториуд хэрэглэдэг үндсэн утгыг нэг дор үзүүллээ.
Үндсэн шинжүүд#
| Шинж | Утга | Тайлбар |
|---|---|---|
| Найрлага | Нүүрстөрөгч (C) | Цэвэр алмаз нэг элементээс тогтоно. |
| Талстын систем | Куб (изометр) | Атомууд бүх чиглэлд ижил зохион байгуулагдсан. |
| Хатуулаг | 10 (Мосын шатлал) | Шатлалын хамгийн дээд зэрэг. |
| Нягт | 3.52 ± 0.01 г/см³ | Дуурайлга чулууг таних нэг тэмдэг. |
| Хугарлын илтгэгч | 2.42 (нарийвчилбал 2.417) | Гэрлийг хүчтэй хугалдаг. |
| Давхар хугарал | Байхгүй | Гэрэл нэг чиглэлд хугарна. |
| Дисперс | 0.044 | Цагаан гэрлийг өнгөнүүдэд задлах чадвар. |
| Хуваагдал | Дөрвөн чиглэлд төгс | Октаэдрийн дөрвөн хавтгайн дагуу хуваагдана. |
| Дулаан дамжуулалт | Дэлхий дээрх материалуудаас хамгийн өндөр | Дулааны шалгагч алмазыг ялгахад үүнийг ашигладаг. |
Хатуулаг ба бат бөх чанар хоёр өөр#
GIA эрдэнийн чулууны эдэлгээг гурван тусдаа шинжээр тайлбарладаг:
- Хатуулаг — зураастай тэмцэх чадвар. Алмаз энэ талаараа хамгийн дээд зэрэгтэй.
- Бат бөх чанар — цохилтод хагарч, ховхрохгүй байх чадвар. Алмаз зөвхөн дунд зэргийн бат бөх.
- Тогтвортой байдал — химийн бодис, температурын огцом өөрчлөлтөд тэсвэртэй байх чанар. Алмаз энэ талаараа маш тогтвортой.
Тиймээс алмаз хатуу боловч чанга цохилтоос хагарч, ховхорч болно. Шалтгаан нь хуваагдал: алмазын талстад атомуудын холбоо хамгийн сул дөрвөн хавтгай байдаг. Эдгээр хавтгайн дагуу хүчтэй цохивол чулуу хуваагдана. Зүссэн алмазад ч энэ үнэн. Ийм зүйл алмазыг бэхэлгээнд суулгах үед, тэр байтугай бөгжийг зүүж яваад ч тохиолдож болно.
Хаана хагардаг вэ?#
GIA-гийн мэдээлснээр ховхрол ихэвчлэн чулууны бүс (захын ирмэг) эсвэл чулууны хурц өнцөг хатуу зүйлтэй мөргөлдөхөд үүснэ. Бүс нимгэн байх тусам эрсдэл нэмэгдэнэ. Хурц өнцөгтэй хэлбэрүүд (гүнж, маркиз, лийр, зүрх) бусдаасаа илүү эмзэг.
Гэрлийг хэрхэн хөдөлгөдөг вэ?#
Алмаз гэрлийг маш хүчтэй хугалдаг (хугарлын илтгэгч 2.42). Үүнээс болж гэрлийн бүрэн ойлтын хязгаарын өнцөг ойролцоогоор 24.4° байдаг. Энэ өнцөг жижиг тул чулуун доторх олон туяа нүүр дээрээс гарахгүй, бүрэн ойж буцна. Хэрэв нүүрнүүд зөв өнцгөөр зүссэн бол гэрэл чулууны дээд талаар гарч, гялалзана. Буруу зүссэн үед гэрэл доод талаараа алдагдана (хараарай: Зүсэлт).
Дисперс (0.044) нь цагаан гэрлийг өнгөнүүдэд задалж, “гал” буюу өнгөний тоглолтыг үүсгэнэ.
Практик үр дагавар#
- Алмазыг зөвхөн өөр алмазаар зураасалж болно.
- Нягт (3.52) нь дуурайлгыг таних нэг тэмдэг: ижил хэмжээтэй фианит ойролцоогоор 1.6–1.7 дахин хүнд. Хараарай: Дуурайлга.
- Өндөр дулаан дамжуулалт нь энгийн алмаз шалгагчийн ажиллах зарчим. Гэхдээ дулааны шалгагч муассанитыг алмазаас ялгаж чадахгүй.