Өнгөлгөө (polish) ба тэгш хэм (symmetry) нь чулууг хэр нарийн хийсэн бэ гэдгийг үнэлдэг. GIA-гийн нэр томъёоноор энэ хоёрыг «гар ур» (craftsmanship) гэнэ. Хоёулаа Онц, Маш сайн, Сайн, Дунд, Муу гэсэн таван зэрэгтэй бөгөөд 10 дахин томруулалтаар үнэлэгдэнэ. Эдгээр нь зүсэлтийн зэргийн хоёр бүрэлдэхүүн.
Өнгөлгөө#
Өнгөлгөө нь нүүрнүүдийн гадаргууг хэр цэвэр өнгөлсөн бэ гэдгийг хэлнэ. Өнгөлгөөний онцлог гэдэг нь зураас, өнгөлгөөний шугам зэрэг жижиг мөр.
- Онц — 10× томруулалтад олоход хэцүү цөөн хэдэн жижиг онцлог л байна.
- Маш сайн — 10×-ээр нүүр талаас харахад бага зэргийн онцлог харагдана.
- Сайн, Дунд, Муу — онцлог улам тод болно. Дунд зэрэгт гадаргуугийн гялалзал (luster) муудаж эхэлнэ, Муу зэрэгт мэдэгдэхүйц муудна.
Тэгш хэм#
Тэгш хэм нь чулууны хүрээ, нүүрнүүд хэр нарийн зөв байрласныг хэлнэ.
- Онц — зөвхөн сул, бараг мэдэгдэхгүй гажуудал байна. Жишээ нь зарим нүүр бага зэрэг зөрсөн эсвэл хэлбэр алдсан.
- Муу — тод гажуудал байна: ширээ эсвэл үзүүр төвөөс хазайсан, хүрээ дугуй биш, бүс долгионтой, бүсийн зузаан жигд бус, титэм ба павильоны өнцөг зөрсөн, нүүрнүүд мэдэгдэхүйц гажсан.
- Хооронд нь гажуудал аажим ихэснэ.
Зүсэлтийн зэрэгт хэрхэн нөлөөлдөг вэ?#
GIA нийт зүсэлтийн зэргийг дугуй бриллиантад олгоно. Өнгөлгөө, тэгш хэм дараах дүрмээр нөлөөлнө:
- Онц зүсэлт авахын тулд хоёулаа Маш сайн эсвэл Онц байх ёстой.
- Аль нэг нь Муу бол нийт зүсэлт Муу болно.
Тиймээс Маш сайн өнгөлгөөтэй эсвэл Маш сайн тэгш хэмтэй чулуу ч Онц зүсэлт авч болно. GIA-гийн судалгаагаар нэг зэргийн зөрүү нүцгэн нүдээр харахад чулууны харагдах байдлыг найдвартай өөрчилдөггүй.
Дугуйгаас бусад хэлбэр#
Зууван, гүнж, лийр гэх мэт хэлбэрт GIA нийт зүсэлтийн зэрэг өгдөггүй. Гэхдээ өнгөлгөө, тэгш хэмийг эдгээрт ч үнэлж гэрчилгээнд бичдэг. Тиймээс ийм чулууны хувьд эдгээр хоёр зэрэг нь гар урлалын чанарыг харуулах гол тоон үзүүлэлт болно. Дэлгэрэнгүйг Алмазын хэлбэрүүд нийтлэлээс үз.
Бүс ба үзүүр#
Гэрчилгээнд өнгөлгөө, тэгш хэмийн хажууд бүс ба үзүүрийн тайлбар бичигдэнэ.
Бүсийн зузаан (girdle thickness) нь чулууны захын зурвасын зузаан. Үгээр (жишээ нь «дунд») болон дундаж диаметрийн хувиар бичнэ. Нимгэнээс зузаан хүртэл найман түвшин байдаг:
| Түвшин | Англи нэр |
|---|---|
| Туйлын нимгэн | Extremely Thin |
| Маш нимгэн | Very Thin |
| Нимгэн | Thin |
| Дунд | Medium |
| Бага зэрэг зузаан | Slightly Thick |
| Зузаан | Thick |
| Маш зузаан | Very Thick |
| Туйлын зузаан | Extremely Thick |
Туйлын нимгэн бүсийг «хутганы ирмэг» (knife-edge) гэдэг. Ийм чулуу илүү эмзэг бөгөөд ховхрох магадлал өндөр. Харин зузаан бүс чулууны захад нэмэлт жин нэмж, чулууг жижиг харагдуулна. Тиймээс «дунд»-аас «бага зэрэг зузаан» хүртэлх бүсийг илүүд үздэг. Эмзэг байдлын тухай Алмазын физик шинж чанар нийтлэлд бий.
Үзүүрийн хэмжээ (culet size) нь павильоны ёроол дахь жижиг нүүрний өргөнийг бүсийн диаметртэй харьцуулсан хэмжээ. Мөн найман түвшинтэй: Байхгүй (None), Маш жижиг, Жижиг, Дунд, Бага зэрэг том, Том, Маш том, Туйлын том. «Байхгүй» гэдэг нь үзүүр нүүргүй, худалдаанд «хурц» гэж нэрлэдэг. Том үзүүр чулууны нүүрэн талын гэрлийн хэв маягийг алдагдуулж, зүсэлтийн зэргийг бууруулж болно.
Гэрчилгээнээс юуг хайх вэ?#
- Өнгөлгөө, тэгш хэм: Маш сайн ба түүнээс дээш зэрэг.
- Бүс: «дунд»-аас «бага зэрэг зузаан» хүртэл. Туйлын нимгэн бүсээс болгоомжил.
- Үзүүр: «байхгүй» эсвэл жижиг үзүүр. Том үзүүр нүүрэн талын гэрлийн хэв маягийг алдагдуулж болно.
Гэрчилгээг хэрхэн унших тухай Гэрчилгээ ба лабораториуд нийтлэлд бий.